Studiedag Sociale Media en muzikaal erfgoed
24 november 2010
De meest recente studiedag vond plaats op 18 november in het bedreigde Muziekcentrum van de Omroep (MCO) in Hilversum.
Op donderdag 18 november hebben we bij het MCO een zeer succesvolle en druk bezochte studiedag gehad. Bijna 70 leden kwamen op 18 november naar het Muziekcentrum van de Omroep voor de jaarlijkse studiedag. Nooit kenden de studiedagen een hoger bezoekersaantal. In studio 7, een van de vroegere hoorspelstudio's van de VARA, kregen we een afwisselend programma gepresenteerd met als thema Sociale media en muzikaal erfgoed.
Moderne toepassingen, oude materialen. Die elkaar steeds meer blijken op te zoeken. Dit is ongetwijfeld de reden dat er gasten uit België aanwezig waren (van Resonant, het Centrum voor Muzikaal Erfgoed in Vlaanderen) en dat we zelfs iemand van de Nationale Unesco Commissie mochten verwelkomen.
Wilma van den Brink, Informatiespecialist Maatschappij en Recht aan de Hogeschool van Amsterdam, beet het spits af met een inleiding over effectief zakelijk twitteren. Berichten op Twitter, de zogenaamde tweets, winnen aan kracht wanneer je er voldoende tijd en aandacht aan besteedt: je gebruikers moeten het gevoel hebben dat ze met je verbonden zijn. Dit werkt het beste wanneer een bedrijf of instelling zich online als persoon presenteert. Zet niet te veel personen achter een Twitter-account, maar maak een keuze voor 1 of 2 medewerkers. Daarnaast is het belangrijk te bedenken met welk doel je gaat twitteren: uit marketing overwegingen, om klanten aan je te binden of om te netwerken (contact met collega’s in het veld). Maak een keuze: als je gaat twitteren om klanten aan je te binden is de inhoud van de tweets belangrijker dan het aantal tweets. Dit laatste is juist belangrijk wanneer je twittert uit marketingoverwegingen.
Jeroen de Boer, coördinator muziekbibliotheek Bibliotheken Midden-Fryslân in Leeuwarden, hield vervolgens een presentatie over muziek en sociale media. De presentatie zat vol met spannende voorbeelden van hoe creatief mensen omgaan met sociale media. Het basisprincipe is ‘delen’ (sharing). Een artiest plaatst een nummer op het internet (bijv. op Youtube), fans gaan vervolgens met dat nummer aan de haal. Ze maken er filmpjes bij, ze gaan remixen, etc. Jeroen illustreerde dit met allerlei voorbeelden. Het leukst vond ik de clip van de band Atomic Tom die met enkel en alleen een aantal i-phones een nummer uitvoert, opneemt en online zet. Digitale bronnen en diensten ziet Jeroen als de belangrijkste informatiebron voor de bibliotheek van de toekomst: “Nergens staat dat een bibliotheek boeken moet uitlenen”. De bibliotheek zal meerwaarde moeten kunnen bieden aan diensten als Youtube en Spotify.
Na de lunch in het bedrijfsrestaurant van het MCO woonden we een stukje repetitie bij van de Radio Kamer Filharmonie. Onder leiding van solist en dirigent Dmitry Sitkovetsky speelde het orkest de eerste vioolsonate van Alfred Schnittke in een bewerking voor viool, strijkers en klavecimbel. En daarna volgde nog een kort intermezzo: Grietje Smit, van de Stichting Bibliotheek.nl, presenteerde de InternetG!DS, een hulpmiddel voor het aanbieden van ‘interessante links’.
De middag stond in het teken van verschillende projecten op het gebied van muzikaal erfgoed. Attilio Bottegal, senior bibliothecaris bij ArtEZ in Enschede en Zwolle en lid van de Programmacommissie van de NVMB, sprak over de digitalisering van de collectie Dunning. De musicoloog Albert Dunning was als hoogleraar verbonden aan de universiteit van Cremona. Hij publiceerde de verzamelde werken van Pietro Antonio Locatalli en wees Unico Wilhelm graaf van Wassenaer aan als de componist van de Sei concerti armonici, die tot 1980 waren toegeschreven aan Pergolesi. Dunning overleed in 2005 en liet zijn bibliotheek na aan de Universiteit van Cremona. De collectie bevat gedrukte muziek, muziektraktaten, libretti en brieven van componisten. In 2005 begon Attilio samen met Pietro Zappalà aan de digitalisering van delen van deze collectie. Vanmiddag is de eerste publieke presentatie van dit digitaliseringsproject. Tot nu toe is nog weinig tijd gestoken in goede promotie. En hiermee staat of valt het succes van dit project.
Sociale media kunnen hierin zeker een belangrijke rol spelen. Martie Severt, Jan Jaap Kassies, Christien Bolt en Eric van Balkum, allen werkzaam in de Muziekbibliotheek van het Muziekcentrum van de Omroep, presenteerden vervolgens het project Muziekschatten. De Muziekbibliotheek, tot voor kort vooral de bedrijfsbibliotheek van de Hilversumse omroeporkesten, is bezig met het vergroten van het publieksbereik door inzet van moderne technologie. Het project Muziekschatten wil de Nederlandse muziekliefhebber in aanraking brengen met veelal ‘vergeten’ omroepmuziek maar wil ook het omroepmuziek-verleden weer tot leven wekken. Er wordt hard gewerkt aan de digitalisering van bijzondere gedeeltes van de enorme bladmuziekcollectie die de bibliotheek vanaf de jaren 1920 heeft opgebouwd. Uiteindelijk moet de digitale collectie ca. 6000 muziekwerken bevatten in diverse genres: klassieke (koor)werken, lichte muziek/salonmuziek, tunes, arrangementen en populaire liedjes. Daarnaast werkt de bibliotheek aan een Wiki-omroepmuziek met informatie over componisten, musici en ensembles die een rol speelden in de omroepmuziek, aangevuld met foto’s en links naar geluidsopnamen. En aan een Virtuele Studio die aan gebruikers (koren, ensembles, individuele musici) de mogelijkheid biedt om eigen opnames van de gedigitaliseerde muziekwerken te uploaden. Op dit moment is een eerste, nog zeer experimentele en nog niet toegankelijke, versie beschikbaar van de website waarop de digitale muziekschatten gepresenteerd gaan worden. De bibliotheek denkt na over manieren om deze site zo breed mogelijk te promoten en over de rol die sociale media hierin kunnen vervullen.
Als laatste sprak Els van Swol, senior medewerker bij Muziek Centrum Nederland en lid van de Programmacommissie van de NVMB, over de Digitale Wegwijzer Muzikaal Erfgoed Nederland. Deze wegwijzer, een samenwerkingsproject van het Nederlands Muziek Instituut en MCN, wil verwijzen naar alle plaatsen waar muzikaal erfgoed in alle mogelijke genres aanwezig is. Als case noemt Els de componist Willem Pijper. Verschillende instituten bewaren onderdelen van zijn oeuvre, doel van de wegwijzer is deze onderdelen virtueel bij elkaar te brengen. Op 1 november is een Haalbaarheidsstudie hiernaar aangeboden aan het Ministerie van OCW. De uiteindelijke wegwijzer moet, als deze gerealiseerd kan worden, “verhalen vertellen en verbanden leggen”. Hiertoe worden in één portal opgenomen: een overzicht van erfgoedinstellingen, collectiebeschrijvingen, objectbeschrijvingen, toegang tot digitale collecties en een koppeling met belangrijke muziekbronnen. Voor gebruikers wordt een digitale community gecreëerd.
Onder de bezoekers aan deze studiedag bevonden zich 3 actieve twitteraars: Jeroen de Boer, Eric van Balkum en NVMB-voorzitter Jantien Dubbeldam. Spontaan werd besloten tot een Twitter-widget op de NVMB-site, waarop al hun tweets te lezen zijn!
Jantien Dubbeldam dankte de Programmacommissie voor haar inzet en alle aanwezigen voor hun aandacht. Ze sprak haar steun uit aan het met opheffing bedreigde Muziekcentrum van de Omroep en nodigde iedereen uit voor de afsluitende borrel in het Muziekcafé van het MCO.
Charlotte Sienema, Programmacommissie NVMB en uw gastvrouw op deze studiedag
Inmiddels zijn een paar presentaties te bekijken:
De presentatie van Wilma van den Brink : “Bibliotheken en sociale media”
De presentatie van Jeroen de Boer “Muziek en sociale media”
De presentatie van Grietje Smit “InternetG!DS”
De presentatie van Attilio Bottegal “Dunning-presentatie_1” en “Dunning-presentatie_2”
De presentatie van Els van Swol “Digitale wegwijzer muzikaal erfgoed ”