Nieuwe media

1 december 2006

Verslag van de studiedag in Panama* en Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam, op 16 november 2006.

Op veler verzoek besteedden we op deze studiedag aandacht aan nieuwe media. Panama*, aan de Oostelijke Handelskade in Amsterdam, leek de Programmacommissie een geschikte locatie om dit onderwerp voor het voetlicht te brengen. De opkomst was overweldigend: ca. 60 leden woonden deze studiedag bij.

Als eerste sprak Marian van Dijk, directeur van Donemus. Hier volgt een samenvatting. (Klik hier voor volledige tekst van haar inleiding).
Nieuwe media hebben aangetoond dat het publiek het beu is om steeds weer met het bekende aanbod te worden geconfronteerd: men is op zoek naar onbekend aanbod. Op internet wordt gezocht naar gelijkgestemden wat betreft muziekvoorkeur. En dan blijkt er wereldwijd een grote doelgroep te bestaan voor muziek die jarenlang in een privé-archief lag te wachten op ontdekking. Door het internet is de wereld groot; er is weer belangstelling voor de niches.
Nieuwe media kunnen door de bibliotheek worden gebruikt om dit onbekende materiaal bereikbaar te maken. Door als bibliotheek slimme koppelingen te maken naar bekend materiaal kan ervoor worden gezorgd dat het onbekende materiaal zichtbaar en bereikbaar wordt (de bibliotheek als gids in informatieland).

Webradio
Daarnaast moeten nieuwe media bijdragen aan het behoud van ‘de actualiteit van vandaag’. Om te voorkomen dat de toekomstige generaties niet weten hoe het begin van de 21ste eeuw klonk, start Donemus met webradio. Via dit radiostation zal het repertoire waar Donemus voor staat aan een zo groot mogelijk publiek gepresenteerd kunnen worden. Daarmee biedt webradio een alternatief voor kabel- en etherfrequenties (die gericht zijn op de grote publieksaantallen) en een aanvulling op verspreiding van muziek via cd’s en dvd’s.

Het station moet ervoor zorgen dat het muzikale erfgoed van nu en van de toekomst wordt veiliggesteld. Er moeten meer liveregistraties van concerten worden gemaakt en (geluids)archieven moeten digitaal worden ontsloten. Met uitzending via webradio wordt de gidsfunctie van Donemus gegarandeerd: muziek wordt aangeboden in een specifieke context en dat maakt de kans groter dat de klant wordt geënthousiasmeerd voor onbekend materiaal.

Jan David Hanrath en Koen van Tongeren van het adviesbureau op het gebied van nieuwe media One More Thing (www.onemorething.nl) gaven informatie over iPod, iTunes en podcasting. Hanrath gaf een uitgebreide inleiding, Van Tongeren maakte daadwerkelijk een podcast.

Complete muziekbibliotheek in je iPod
Met een iPod kun je o.a.muziek beluisteren, video’s en foto’s bekijken en podcasts bekijken en beluisteren. Een iPod beheer je met iTunes. Dit programma is gericht op het eenvoudig beheren van een verzameling audio- en videobestanden en biedt diverse mogelijkheden om te zoeken in de verzameling. Zo kan gezocht worden op titel, componist en album. Verder is het mogelijk om de hoezen van de cd’s te importeren waardoor er door de cd’s gebladerd kan worden alsof er een rij fysieke cd’s aanwezig is. In de iTunes Music Store kun je nieuwe nummers kopen (€ 0,99 per nummer, € 9,99 per album).

Alleen gewenste podcasts
Een podcast (iPod + broadcast) is een radio- of tv-uitzending (multimediaal) die je kunt meenemen in je iPod. Podcasts worden gemaakt door de nationale en internationale media (ook de politiek doet mee, Wouter Bos heeft bijv. de Bos-cast), het onderwijs (in Amerika is het mogelijk om via podcasting op afstand college te volgen), de commercie en door onafhankelijke personen of instanties (Bieslog van Wim de Bie is hiervan een bekend voorbeeld). Podcasts zijn tot nu toe gratis, maar ze kunnen met een wachtwoord worden afgeschermd. Toegang tot podcasts krijg je door middel van een abonnement. Zodra een nieuwe ‘aflevering’ online is, komt deze automatisch naar je toe. Zo’n abonnementsstructuur zorgt voor een trouw publiek en zorgt er ook voor dat de informatie die je krijgt altijd gewenst is.

Maak je eigen radio-uitzending
Bij muziek spelen auteursrechten altijd een rol. Daarom vind je bij Garageband en Podsafe gratis podcasts ter promotie van nog onbekende artiesten. Je hoort hier muziek die je niet bij de reguliere media hoort. Het zelf maken van een podcast gaat het gemakkelijkst op een Apple computer met het programma iLife. Microsoft biedt als tegenhanger van iLife Castblaster aan. Het programma iWeb zorgt voor de distributie van podcasts: hiermee maak je een webpagina aan met daarop links naar de podcast(s) en een ‘abonneerknop’.

Rol voor de bibliotheek?
Op wat voor manier zou de bibliotheek een actieve rol kunnen spelen in deze ontwikkelingen? Jan David Hanrath stelde zich de bibliotheek voor als een ‘iPod fueling station’: je laadt je iPod met door de bibliotheek gekochte muziek. Daarnaast biedt de bibliotheek 30 seconden-podcasts aan: gratis podcasts die je als klant een idee geven van wat de bibliotheek allemaal te bieden heeft.

Halverwege de middag verplaatste het gezelschap zich naar het Muziekgebouw aan ’t IJ. Hier kregen we een uitgebreide rondleiding met een interessant kijkje achter de schermen door Jarko Aikens. In de bibliotheek van Gaudeamus werden we gastvrij ontvangen door stafmedewerker Arthur van der Drift en bibliotheekmedewerker Astrid de Jager. De dag eindigde in café-restaurant Star Ferry, waar we genoten van een drankje en van het nautische uitzicht op de skyline van Amsterdam.

Charlotte Sienema,
Programmacommissie