Onderzoek digitalisering bladmuziek
15 mei 2008
De Commissie Bladmuziek wil inventariseren welke initiatieven er op het gebied van digitaliseren van bladmuziek of het aanbieden van gedigitaliseerde bladmuziek zijn.
Gedrukte en digitale media
Sinds de komst van internet hebben de gedrukte media voor een deel plaats moeten maken voor digitaal gepresenteerde informatie. Ook voor audio is radio en cd al lang niet meer het exclusieve medium. Meer dan bij boeken heeft internet de toegang tot muziek substantieel/ingrijpend overgenomen. Fictie, verhalende lectuur wordt weliswaar nog steeds vrijwel uitsluitend geproduceerd in gedrukte vorm, voor het inzien van wetenschappelijke artikelen is het internet, veelal tegen betaling, steeds meer het aangewezen medium. Voor bladmuziek op internet gelden in grote lijnen dezelfde auteursrechtelijke bepalingen als voor gedrukte bladmuziek. Voor het afnemen of aanbieden van deze diensten kan men volgend de wet handelen en/of licenties afsluiten. Zie hiervoor ook o.a. www.musiccopy.nl.
Digitale media kunnen een hulpmiddel zijn bij het maken van muziek
Bladmuziek in digitale vorm biedt behalve een notenbeeld (PDF) op het beeldscherm bij formaten als Midi , Finale en Sibelius, ook de mogelijkheid deze te laten weerklinken met behulp van een bijbehorend afspeelcomputerprogramma. Bij voorbeeld de website Choralwiki, waarbij diverse mogelijkheden worden geboden, maar ook de vele downloads in The New Grove online (Sibeliusfiles). De aard en kwaliteit van de geluidskaart geluidsmodule bepalen dan de kwaliteit van het geluid en van bewerkingsmogelijkheden, van tempo en toonhoogte. Resumerend onderscheiden we daarbij dus:
• Formaten die geen mogelijkheid bieden tot geluidsweergave en bewerking: PDF
• Formaten die wel mogelijkheid bieden tot geluidsweergave en bewerking: MIDI (universeel formaat), Finale, Sibelius.
Digitale bladmuziek en bibliotheken
Nederlandse bibliotheken stellen zelf nog maar sporadisch bladmuziek digitaal beschikbaar. Dit wil niet zeggen dat er niet via andere (commerciële) kanalen al veel bladmuziek digitaal te vinden is. Het is de taak van bibliotheken is de gebruiker deze kanalen aan te bieden. Via het Geheugen van Nederland zijn de Manuscripten van Alphons Diepenbrock (Nederlands Muziek Instituut) in te zien.
Het Nederlands Theater Instituut is bezig haar kleinkunstcollectie, dwz foto’s, teksten, bladmuziek, geluidsfragmenten te digitaliseren en via de website beschikbaar te stellen. Buiten Nederland zien we in de Verenigde Staten lopende en afgesloten initiatieven met betrekking tot het digitaal aanbieden van bladmuziek, voorbeelden zijn: Library of Congress b.v. American Treasures en The British Library met b.v. http://www.bl.uk/onlinegallery/ttp/ttpbooks.html
Doel van het onderzoek: Inventariseren en informeren
De Commissie Bladmuziek wil dmv het onderzoek muziekbibliotheken informeren over wat er nationaal en mogelijk internationaal leeft aan bestaande en voorgenomen initiatieven op het gebied van digitaliseren van bladmuziek of het aanbieden van gedigitaliseerde bladmuziek.
Concreet kan er bij het digitaal aanbieden gedacht worden aan allerlei varianten: • Digitaliseren en beschikbaar stellen ‘on demand’ uit eigen (grafische) collectie
• Digitaliseren en beschikbaar stellen van bladmuziek via internet uit eigen digitale collectie
• In de afweging van al dan niet digitaliseren van bladmuziek kan men zich richten op:
• Speciale collecties
• Kwetsbare collecties
• Nederlands materiaal
• In samenwerking met uitgevers, tegen vergoeding of afgekocht via abonnement of licentie, ‘uitlenen’ van digitale bladmuziek, zoals de Deense bibliotheken in samenwerking met freehandmusic.com (voorheen SheetMusicNow) doen.
• Via de website linken naar sites met digitale bladmuziek of deze via een overzicht in de Landelijke Aquabrowser laten ontsluiten.
• Fragmenten van bladmuziek in midi of PDF/MIDI etc. opnemen in de digitale catalogus, c.q. de titelbeschrijving, zoals sommige uitgevers doen in hun fondscatalogi op het web.
De enquête wordt via een mailing naar alle leden van de NVMB verstuurd.
Ook via onderstaande link kan men de enquête invullen.
http://www.surveymonkey.com/s.aspx?sm=VIxDvv7hsBBZXmkAz_2bpS5A_3d_3d
Men wordt verzocht te reageren vóór 15 juni 2008.
De resultaten van de enquête zullen hier worden gepubliceerd.
NB. Voor contact/vragen
Hanneke Kuiper (Voorzitter)
Openbare bibliotheek Amsterdam, Tel. 020-5230795 (bureau) / 5230936 (Domein Collectiemanagement en Advies)
Pieter Goossen
Openbare bibliotheek Arnhem, Tel. 026-3543520
John Valk
Openbare bibliotheek Rotterdam, Tel. 010-2816130
Ellen Kempers
Nederlands Muziek Instituut, Tel. 070-3140704
Hélène Sanders
Conservatorium van Amsterdam